Teknolojinin gelişmesiyle günümüzde işlenen suçlara konu olan suç aletleri de gelişmekte ve değişmekte. Bu süreçte suç artık her defasında fiziki ortamda güç gerektirerek alışagelmiş silahlarla işlenmiyor.
Elektronik ortamda sosyal medya aracılığıyla işlenen suçlar hakkında daha evvel bir değerlendirme yapmıştım, merak edenler bu cümleye tıklayarak erişebilir.
Bu kez bu suçlar işlenirken ne gibi vasıtalarla işlendiği bu suça konu olan aletlerin ne tür kontrollere tabi tutulacağı günümüz uygulamasında ne gibi bir yer edindiğini irdeleyelim. Sosyal medya hesaplarınızın bir başkası tarafından çalınmaya çalışıldığına şahit olduğunuz ya da bu durumdan şüphelendiğiniz zamanlar olmuştur. İradeniz dışında arkadaş listenize mesaj gönderilmesi, banka hesabınızdan internet bankacılığı ile haberiniz olmadan yapılan işlemler, fotoğraflarınızın internet ortamına sızdırılması gibi daha sayısız birçok alanda özel hayatınızın ciddi derecede ihlal edildiği durumlar yaşanmış olabilir. Bu gibi durumlar meydana geldiğinde kolluk kuvvetlerine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına yapılacak olan bir suç duyurusunda bulunmanız halinde yapılacak olan işlemler konusu suç teşkil eden bu eylemi ispat edebilmek için hesaplarınıza erişen bilgisayarların IP adresini tespit etmek ve akabinde bu cihazlar üzerinde incelemeler yapmak.
Ceza Muhakemesi Kanunu bu hususta 134. Maddesinde çeşitli düzenlemelerle aramanın nasıl ve hangi kurallara uygun olarak yapılacağından bahsetmekte. “Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir.” Kanun “şüphelinin kullandığı” ifadesiyle, söz konusu bilgisayarın şüphelinin mülkiyetinde olası koşulu aramamış, fiilen bilgisayar üzerinde işlem yapabiliyor olması yeterli görülmüştür. Kuvvetli şüphenin varlığı koşulu ise bu aramanın gerekten ihtiyaç görüldüğü hallerde yapılması, hak, ihlallerin önlenmesi ve delillerin hukuka uygun olarak elde edilmesine imkan tanımak istenmektedir. Hakimin elde edilen deliller neticesinde aksi karar vermesi durumunda elde edilen verilerin silinmesi ibaresi ise bireylerin gizliliklerine olan bir tedbir olup meydana gelebilecek olumsuzlukları önleme amaçlıdır.
Maddenin devamında; “Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için, bu araç ve gereçlere elkonulabilir. Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır. Üçüncü fıkraya göre alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır. Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır.” Bu ifadeler ile ise belli başlı durumlarda uzmanlık bilgisi gereken yahut farklı cihaz araç desteği ile verilere erişilebilecek durumlarda araçlara el koyulması uygun görülmüştür. Bu tip durumlarda sonradan delil değerlendirme aşamasında herhangi bir şüphe meydana gelmemesi, üçüncü kişiler tarafından verilere ekleme yapılamaması adına kopya çıkartılarak şüpheli ya da vekiline verilir. Bu hem delilin zarar görmesini engeller hem de soruşturmanın ilerleyen safhalarında doğabilecek olumsuz durumlara karşı bir güvence niteliği taşır.
Yapılan değerlendirmeler neticesinde gerekli incelemelerin sonunda, bilgisayar üzerinde yapılan arama sona ermişse bilgisayar iade edilir. Deliller elektronik ortamda elde edildiğinden üzerinde oynama yapılabilmesi çoğu suç aletine kıyasla çok daha kolaydır. Bu sebeple alınan tedbirler de olabildiğince fazladır. Fakat günümüzde bu tedbirlerin layığıyla uygulandığını, hukuka uygun olduğunu düşünmek ne yazık ki güç olacaktır.